Level-1_Lecture-6

Audio

सुभाषितम् [Epigram]

चिन्तनीया हि विपदाम् आदावेव प्रतिक्रियाः |

न कूपखननं युक्तं प्रदीप्ते वह्निना गृहे ||

घर में आग लग जाये, तब बुझाने हेतु जल के लिये कुआँ खोदना युक्तिसंगत कार्य नही, उसी प्रकार जब कोई विपत्ति-संकट आये तब विपत्ति से निपटने के तैयारी करना सही नही है।

જો ઘરમાં આગ લાગે તો તેને ઓલવવા માટે પાણી માટે કૂવો ખોદવો એ તર્કસંગત કાર્ય નથી, તેવી જ રીતે આફત આવે ત્યારે તેનો સામનો કરવાની તૈયારી કરવી પણ યોગ્ય નથી.

If there is a fire in the house, then digging a well for water to extinguish it is not a rational act, in the same way it is not right to prepare to deal with the disaster when there is a disaster.

संख्या गणना [Numbers counting]

Audio
Audio
Noक्र.संख्याસંખ્યાNumbers
71७१एकसप्ततिःએકોત્તેરSeventy One
72७२द्विसप्ततिःબોત્તેરSeventy Two
73७३त्रिसप्ततिःતોત્તેરSeventy Three
74७४चतुःसप्ततिःચુમ્મોતેરSeventy Four
75७५पञ्चसप्ततिःપંચોતેરSeventy Five
76७६षट्सप्ततिःછોત્તેરSeventy Six
77७७सप्तसप्ततिःસિત્યોતેરSeventy Seven
78७८अष्टसप्ततिःઈઠ્યોતેરSeventy Eight
79७९नवसप्ततिःઓગણ્યા એંશીSeventy Nine
80८०अशीतिःએંશીEighty
Audio
Noक्र.संख्याસંખ્યાNumbers
81८१एकाशीतिःએક્યાશીEighty One
82८२द्वशिति:બિયાંશીEighty Two
83८३त्र्यशीतिःત્ર્યાશીEighty Three
84८४चतुरशीतिःચોર્યાશીEighty Four
85८५पञ्चशीतिःપંચ્યાશીEighty Five
86८६षट्शीतिःછ્યાંશીEighty Six
87८७सप्ताशीतिःસત્યાશીEighty Seven
88८८अष्टाशीतिःઅઠયાશીEighty Eight
89८९नवाशीति:નેવ્યાશીEighty Nine
90९०नवतिःનેવુંNinety

पुरुषा: (Persons)

  • उत्त्तम पुरुष (बोलने वाला ) 1st  person / UTTAMA Purush [The one who is talking].
  • मध्यम पुरुष (सुनने वाला) 2nd person / MADHYAMA Purush [The one who is listening].
  • प्रथम पुरुष (जिसके लिए बात हो रही है वह) 3rd  person / PRATHAMA Purush [For whom talk is told].

NOTE: Do not confuse prathama as 1st person.

1. उत्तम पुरुष [अस्मद / I, we 2, we 3 or more]

  • एकवचन when AH+AM अहम् (I)
  • द्विवचन when AAV+AAM आवाम् (WE 2)
  • बहुवचन when VAY+AM वयम् (WE 3 or more )

2. मध्यम पुरुष [युष्मद / You , You 2, You 3 or more]

  • एकवचन when TV+AM त्वम (YOU)
  • द्विवचन when YUV+AM युवां (YOU TWO)
  • बहुवचन when VUY+AM यूयं (YOU THREE OR MORE)

PLEASE NOTICE 1 thing. In UTTAM purush & MADHYAMA purush there was no GENDER. So, there is no HE or SHE or IT in ME, US 2, US 3,   OR  YOU, YOU 2, YOU 3. But you will see that in Pratham Purush.

3. प्रथम पुरुष  [परस्मैपद / Person far away from you]

Again that person could be either he, she or it.

3.1 – पुल्लिन्ग [HE]
  • एकवचन when it is SAha: स: (That One He)
  • द्विवचन when it is Tau तौ (Those Two He)
  • बहुवचन when it is Te ते (Those Three or more He)

3.2 – स्त्रीलिन्ग [SHE]

  • एकवचन when it is SAA सा (One She)
  • द्विवचन when it is TE ते (Two She)
  • बहुवचन when it is TAha: ता: (Three or more She)

3.3 – नपुन्सक्लिन्ग [IT]

  • एकवचन when it is TAT तत् (One IT)
  • द्विवचन when it is TE ते (Two IT)
  • बहुवचन when it is  TAANI तानी (Three or more IT)
ComposerTable

I am drinking. अहं पिबन् अस्मि।
We are going. वयं गच्छामः।
She is coming. सा आगच्छति।
He is coming. सः आगच्छति।
You bring water. त्वं जलम् आनयसि।
You both stay there. भवन्तौ तत्र तिष्ठतः।

Examples:

  • अहं आगच्छामि |
  • युवां वदथ:|
  • ता: पाचयन्ति |
@PMOIndia
#CelebratingSanskrit
#MannKiBaat